PUPUH DHANDHANGGULA



Assalamu'alaikum wr.wb

Kepriye kabare para siswa kabeh...
Isih padha semangat ya...
ing materi iki...mengkone sampeyan kabeh ngayahi pitakonan ing ngisor iki ing kertas folio...

1. Basa  Rinengga.

· Basa  Rinengga  uga  diarani  basa pajangan, basa pacakan, basa  bregasan.

· Basa  rinengga  mesthi  wae  ngemu  rasa  kaendahan,  kaendahaning  basa.

· Basa  kang  endah  ora  ateges  kudu  angel  disurasa  tegese.

          Carane  ngrengga  basa   kayata :

1.   Sarana  dikandhakake  kanthi  cara  liya  utawa  nganggo  ukara  liya  sing  karepe  padha.

2.   Diganti  tetembungan  sawetara  nganggo  tenmbung  kawi,  supaya  katon bregas.

Tuladha :  tembung  kudu   iku  tembung  lumrah,

bisa  diganti  nganggo tembung  liya  : tan  kena  ora

2. Ukara  Camboran.  

yaiku ukara kang dumadi saka saklausa utawa luwih, sapokok pikiran utawa luwih. Ukara camboran nduweni wasesa luwih saka siji.

     Tuladha :

Swandaru  ora  mlebu  sekolah , amarga  ibune  lara  nemen.

Ukara  iki  kedadean  saka  rong  ukara, rong pokok pikiran utawa rong klausa yaiku :

1.  Suwandaru  ora  mlebu  sekolah.

2.  ibune  lara nemen.  

Ukara  iku  duwe  sesambungan  surasa ( makna )  :  akibat  sebab.

Suwandaru  ora  mlebu  sekolah  ( akibat ), ibune  lara  nemen  (  sebab )

Gatekna  ukara-ukara ing  ngisor  iki!

1.  Wit  ringine  ambruk  awit  angine  gedhe  banget.

( sesambungan  surasa  :  akibat  -  sebab. )

2.  Bocah kuwi  kesed  sinau mula  ora  munggah  kelas.

     (  sesambungan  surasa  :  sebab  -  akibat )

3.  Kabeh  kancaku  teka,  mung  kowe  sing  ora  teka.

     (  sesambungan  surasa : umum – kusus )

4.  saben  dina  omahe  dipel  kareben  katon  resik .

     (  sesambungan  surasa  :   sarana  tujuan )

Coba  gatekna  ukara  ukara  iki  banjur  aranana  kalebu  sesambungan surasa sing endi  ?

1.  Tanduran  lombok, terong  lan  bayem  kae  saben dina   kudu  disirami,supaya  ora  alum.

( sesambungan  surasa  : ........................................................................................................................)

2. Dheweke  ora  tau  nesu,  kajaba  yen  diina.

( sesambungan  surasa  : ........................................................................................................................)

3. Agung Sedayu  gampang  nampa  wulangane  gurune, awit  yen diterangake dheweke   ora  tau  guyon.

( sesambungan  surasa  : ........................................................................................................................)

4. Jam sanga Rini  wis  turu  supaya  sesuk  ora  kerinan.

( sesambungan  surasa  : ........................................................................................................................)

5. Jalaran senengane   goroh, dheweke  saiki  ora  dipercaya  kancane.

( sesambungan  surasa  : ........................................................................................................................)

6. Aku  mau  kecopetan  ana  ing  sepur  dadi  aku  ora  bisa  tuku oleh-oleh.

( sesambungan  surasa  : ........................................................................................................................)

7. Aku   bali  banjur  turu  wong  wis krasa  ngantuk

( sesambungan  surasa  : ........................................................................................................................)

8. Murih  slamet  lakumu,  kowe  kudu  ngati-ati.

( sesambungan  surasa  : ........................................................................................................................)

9. Fajar anggone mangan ora ukuran akehe banjur saiki lara wetenge.

( sesambungan  surasa  : ........................................................................................................................)

10. Saben mangkat sekolah Rini mesthi nggawa payung menawa udan supaya ora teles sragam lan bukune.

( sesambungan  surasa  : ...............................................................................................................