DURMA KLS 9 PERTEMUAN 5

 DURMA

Pitakon-pitakon kang ana gegayutane karo tembang   Durma   ing ngisor iki

    wangsulana! (DIGARAP ING FOLIO)

   1. Tembung sariranira tegese padha karo tembung .....

   2.   Nyuda dhahar lawan guling tegese ngurangi ........... lan .....

   3.   Nepsu kang ngambra-ambra prelu disuda. Nepsu ing tembang kuwi

        karepe ................................................. ..................

   4.   Manut tembang ing ndhuwur begja, cilaka iku saka ....................

   5.   Badan priyangga mengku karep ...........................................

   6.   Kanggo ngedhohi durgama / ancaman / pitnah, manungsa kudu .................

   7.   Gatra sepisan tembang Durma iku guru wilangan lan guru lagune yaiku .........

    8.   Manut isine teks tembang pada 3, yen ana kang disenengi, wong mau tansah ...

    9.   ing pada 4 tembang Durma, kang digatekake ing sajroning urip manungsa iku

          ana ..... perkara, sebutna!

    10.   Tulisen kepriye paugerane / pathokane tembang macapat Durma!

A. Tembung Garba (DICATHET  LAN GARAP ING FOLIO)

      Tembung Garba tegese tembung loro sing dirangkep dadi siji, nanging kanggo

        ngurangi wanda.

       Tuladha:

          1. Anoman malumpat sampun, prapteng witing Nagasari.

              Prapteng = prapta + ing

          2. Wanodyayu kuru aking

              Wanodyayu = wanodya + ayu

       Mara tembung garba ing ukara   ngisor iki golekana tembung asale!

 

       1. Mbok perawan sanggawang duhkiteng ing kalbu. 

       2. Kudu pasrah marang Gusti Kang Murbeng Dumadi.

       3. Dadi jejering putri iku kudu nggayuh dadi wanitatama .

       4. Sang narpati lenggah ing dhampar kencana.

       5. Para kawula marak sowan ing ngarsaning nata kang jumeneng ing sitinggil .

       6. Rewanda seta kasil malbeng ing jroning taman sari.

       7. Siswa jalwesrti sayuk rukun bebarengan reresik ing sekolahan.

       8. Raden Abimanyu sang sudireng prang kapupu madyane rana tatune arang

          kranjang.

       9. Ingkang jumeneng nata ing Ngastina yeku kang jejuluk Prabu Kurupati.

      10. Prabu Kresna iku ratwagung mahambeg ing negara Dwarawati. 

B.  Tembung Homonim (DICATHET LAN GARAP ING FOLIO)

Tembung homonim iku tembung loro kang padha tulisane lan pang liane, nanging tegese ora padha.

Tuladha:

Sebuah.         Kala           : Kala kula kesah dhateng Jakarta, nembe nedheng-nedhengipun banjir ageng. Kala tegesipun: wektu.

b.         Kala           : S us u h manuk iku dak pasangi kala. Kala tegesipun: jala

Tembung-tembung ngisor iki gawenen ukara nganti cetha beda-bedane surasane tembung.

1.       a.   timur       : wetan                       

 b.   timur       : enom           

2.       a.   ngasta      : nggawa           

 b.   ngasta     : mulang           

3.       a.   wani         : gelem           

 b.   wani        : kendel           

4.       a.   mundhut : tuku

 b.   mundhut             : njaluk

5.       a.   k aca         : beling           

 b.   k aca        : lembar buku / halaman