PARAMASASTRA GEGURITAN
B. SANEPA
Sanepa yaiku tetembungan
utawa unen-unen sing kadhapuk saka tembung
kaanan lan tembung aran nanging nduweni teges
kosok balen karo kaanane.
Tuladha :
Eseme pait
madu, pait tembung kaanan, madu
tembung aran dene tegese ora
Pait nanging
kosok baline yaiku manis banget.
Abot kapuk tegese entheng banget
Dhuwur kencur
tegese endhek banget
Peret
beton tegese lunyu banget
Atos
dhebog tegese empuk banget
Apa tegese sanepa ing ukara ngisor iki !
1.
Raden Abimanyu gugur ana ing Palagan kanthi tatu arang kranjang.
(=.....................................)
2.
Pasedulurane antara Heni lan Puji kuwi renggang
gula kumepyur pulut.
(=.....................................)
3.
Adi kuwi yen diwulang polahe anteng
kitiran.
(=.....................................)
4.
Dewi Rara Amis iku ambune arum jamban
mula ora ana sing gelem nyedhaki.
(=.....................................)
5.
Bocah diterangake wiwit mau kok ra mudheng-mudheng pancen landhep
dhengkul
tenan, (=.......................................)
6.
Wiwit kecukupan uripe awakke Dalijo kae saiki kuru semangka.
(=...........................................)
7.
Uripe Pak Munarjo saya rekasa amarga utange arang wulu kucing.
(=......................................)
8.
Bareng krungu bel tandha bubar sekolah sakala bocah-bocah padha mlayu mulih
prasasat rindik asu digitik. (=....................................)
Geguritan
akeh kang ngemot surasa luhur,kanthi mengkono bisa diarani sastra adiluhung.
Ing ngelmu kasusastran Yunani , bab iki bisa nduweni fungsi dulce
(kaendahan) lan fungsi utile(kagunan/paedah).
Salah sawijining wohing kasusastran kasebut endah lan becik yen fungsi/guna
,kekarone bisa nyawiji ,yaiku endah yen diwaca lan migunani tumprap budi
pekertining wong kang maca utawa ngrungokake.
Struktur geguritan nyakup : swara,diksi/pilihaning tembung,basa figuratif (kiasan,metafora,lsp), tipologi
(tata huruf),imajinasi,tema,rasa,nada,kahanan,lan amanat.
` Carane
nulis geguritan yaiku: ngeling-eling salah sijine pengalaman kang tau
Dialami.Milih salah sijine
pengalaman kang tau dialami kasebut,nemtokake
diksi/pilihan
tembung kang duweni teges/bermakna karo bab kang arep digawe
geguritan. Wiwit nulis larik geguritan
adhedhasar pilihan tembungkang pas,lan
nyunting geguritan mau supaya dadi geguritan
sing apik lan pas. Dene menawa gawe geguritan sing dibiji yaiku isi lan judhul
jumbuh/cocog/sesuai ,anane rima utawa persajakan,lan pamilihan tembung/diksi.
A. PEPINDHAN LAN PANYANDRA
Panyandra yaiku tetembungan kang nggambarake kaanan utawa
solah bawa nganggo pepindhan.
Pepindhan yaiku tetembungan sing ngemu surasa
irib-iriban,upama paumpaman,mula biasane dikantheni tembung kaya,kadya,pindha.
Tuladha :
Alise nanggal sepisan
Idepe tumengeng tawang
Putih memplak kaya kapuk
diwusoni
Rukune kadya mimi lan
mintuna
Jodokna tetembungan ing
sisih tengen lan ing sisih kiwa !
1. Pangamuke kaya ............................... a. ketiban ndaru
2.
Drijine............................. b.
saur manuk
3.
Untune............................ c.
batheng ketaton
4. Bungahe
kaya..................... d.
miji timun
5. Pasedulurake
kaya............... e.
jangkrik mambu kili
6.
Wangsulane....................... f.
jambe sinigar
7. Ayune
kaya........................ g.
gabah diinteri
8. Polahe
kaya....................... h.
Widadari ngejawantah
9. Rupane bocah kembar
kuwi kaya............ i.
mucuk eri
10.Tandange
kaya..................... j.
banyu karo lenga


0 Comments